| contact  |  home

Projectenboek
   
Ontzamelen kunstcollectie
Geactualiseerd op 11 september 2017

Taken die niet per se door de gemeente gedaan moeten worden, organiseren we anders. Zo ook het beheer van de kunstcollectie. In het uitvoeringsprogramma cultuurvisie is opgenomen, dat er ontzameld wordt.



Projectstructuur
Bestuurlijk opdrachtgever Wethouder Bremer Programma Sociale Structuur
Ambtelijk opdrachtgever Caroline Luberti Initiatiefnemer / opdrachtgevers Gemeente LeidschendamVoorburg
Projectleider Arnout Timmerman    
Projectkarakteristiek
Projectfase Uitvoering Ruimtelijke procedure
Einddatum 1 april 2018 Risicoprofiel
Besluitvorming
Laatste raads- / commissie-behandeling Volgende raads- / commissie-behandeling
Besluitvorming
Afwijking tov besluitvorming


De gemeente is een regieorganisatie in wording. Taken die niet per se door de gemeente gedaan moeten worden, organiseren we anders. Eén van die taken is het beheer van de kunstcollectie. In het uitvoeringsprogramma cultuurvisie en in de infomural van het college is reeds stilgestaan bij de collectieverkleining, met een mooi woord: ontzameling. De gemeentelijke buiten- en binnenkunstcollectie is groot, zelfs twee keer zo groot als gebruikelijk in Nederland (per hoofd van de bevolking). Het verkleinen van de collectie volgens de normen van de VNG en LAMO is dan een voor de hand liggende keuze. De kleinere collectie is een doorsnede van de collectie in tijd en getuigt van couleur locale.

Uitgaande van “met kunst gevulde” gemeentelijke ruimtes en een depot dat weinig kunstwerken bevat, schatten we in, dat er circa 7/12 van de collectie kan worden “afgestoten”. De collectie bestaat nu uit circa 1000 binnenkunstwerken en circa 200 buitenkunstwerken (niet zijnde E-collectie). De kerncollectie die overblijft zou in 2018 uit 500 objecten moeten bestaan.

De collectie bestaat uit vijf delen, A tot en met E:

  • De A-collectie omvat werk van aan de gemeente verbonden kunstenaars (zoals Termote), historisch materiaal en werk van uitzonderlijke kwaliteit.
  • De B-collectie dient ter ondersteuning van de A collectie.
  • De C-collectie heeft niets of weinig met de gemeente en dient vooral ter decoratie. De kunstenaars zijn niet of nauwelijks met de gemeente verbonden en de werken ondersteunen de A en B collectie onvoldoende.
  • De D-collectie betreft werken in een zeer slechte staat of van onvoldoende kwaliteit.
  • De E-collectie betreft functionele (historische) objecten zoals klokken, stoelen en kasten.

A en B beide circa 22%, C circa 44% en D 12%.


Doelstelling en gewenst resultaat

De gemeente streeft naar een kleine, flexibele collectie, die in elk geval een doorsnede geeft van tijd en getuigt van couleur locale. Enkele topstukken blijven in gemeentelijk bezit. Op 1 april 2018 is dit project afgerond. De collectie zou teruggebracht moeten zijn van 1200 naar 500 objecten binnen- en buitenkunst met een evenredige verdeling naar A/B/C. De binnenkunstobjecten hangen of staan in de gemeentelijke gebouwen en de buitenkunstobjecten staan onderhouden in de openbare ruimte. Het kwalitatief uitstekende depot wordt gebruikt voor tijdelijke opslag.

Met de Kunstuitleen of een soortgelijke organisatie hebben we afspraken gemaakt over de wisseling van collectiestukken omwille van variatie en wensen. Het beheer van de collectie is ondergebracht bij de afdelingen Stadsbeheer en Facilitaire Zaken of een externe partner, zoals een museum.

In de "Stand van zaken" wordt toegelicht, dat 500 niet haalbaar is gebleken. Dit moet worden bijgesteld naar 880. Na 1 april moet er dan nog werk verzet worden om 380 objecten af te stoten en om de overgebleven collectie te beheren.


Stand van zaken

De collectie bestaat nu uit circa 1000 binnenkunstwerken en circa 200 buitenkunstwerken. Het digitaliseren van de administratie van de binnen- en buitenkunstwerken is voltooid.

In de zomer van 2017 zou een korte tussenrapportage aan de gemeenteraad worden gezonden. Middels deze rapportage geeft het college inzicht in de voortgang van de ontzameling van een deel van de gemeentelijke kunstcollectie. De raad en het Erfgoedpodium zijn zelf in de gelegenheid geweest hun visie op behoud of afstoten te geven na de voor de raadsleden en de leden van het Erfgoedpodium georganiseerde presentatie van 1 februari 2017. Deze visie is daarmee onderdeel van het werk geworden.

In deze "stand van zaken" is de rapportage opgenomen:

Projectenboek

De gemeente is een regieorganisatie in wording. Taken die niet per se door de gemeente gedaan moeten worden, worden anders georganiseerd. Eén van die taken is het beheer van de kunstcollectie. In het uitvoeringsprogramma cultuurvisie en in de infomural van het college is reeds stilgestaan bij de collectieverkleining, met een mooi woord: ontzameling. De gemeentelijke buiten- en binnenkunstcollectie is groot, zelfs twee keer zo groot als gebruikelijk in Nederland. Het verkleinen van de collectie volgens de normen van de LAMO/VNG is dan een voor de hand liggende keuze. De kleinere collectie is een doorsnede van de collectie in tijd en getuigt van couleur locale. Uitgaande van "met kunst gevulde" gemeentelijke ruimtes en een depot dat weinig kunstwerken bevat, wordt ingeschat, dat er circa 7/12 van de collectie kan worden "afgestoten". De collectie bestaat nu uit circa 1.000 binnenkunstwerken en circa 200 buitenkunstwerken (totaal 1.161). De kerncollectie die overblijft bestaat in 2018 naar verwachting uit 880 objecten. In eerste aanleg zouden dat er 500 moeten zijn.

Met ingang van 1 oktober 2015 is een expert in opdracht van het college aan het werk gegaan om de bestaande collectie te categoriseren en te beoordelen. Gezien de omvang van de klus is in 2016 besloten de "ontzameling" aan het Projectenboek toe te voegen.

Deze separate tussenrapportage is daarvan een onderdeel.

Stand van zaken ontzameling nu

De volledige collectie van de gemeente is digitaal in kaart gebracht en ingedeeld in de categorieën A tot en met D. Hoe hoger de categorie (A is hoog, D is laag) des te groter de waarde, lokale en artistieke betekenis.

Wat viel er mee?

• Medewerking en enthousiasme van raadsleden, ambtenaren en netwerkpartners zoals het Erfgoedpodium;
• Samenwerking met expert Kunstwacht en de inzet van het documentatiesysteem;
• Mogelijkheden om (nieuwe) connectie te maken tussen de kunstwerken;
• Mogelijkheid om kunst te herplaatsen door de Centrale Huisvesting;
• Afwikkeling kunstveiling van 2013 (afstoten deel BKR-kunst);
• Inzet expert leidt tot een gedegen en juiste aanpak.

Wat viel er tegen?

• Veel werk bleek sinds de fusie van de voormalige gemeenten Leidschendam en Voorburg niet geregistreerd;
• Onjuiste beschrijvingen;
• Standplaats objecten vaak niet correct;
• Slechte conditie van enkele objecten;
• Inrichten nieuw gemeentelijk kunstdepot;
• Buitenkunst vraagt veel aandacht (vernieling, herplaatsing);
• Bruikleenregistratie van Museum Swaensteyn niet op orde.

Resultaatverwachting op 1 april 2018

Er wordt verwacht, dat de volgende zaken een rol spelen:
• Achterhalen eigendomsrechten en daadwerkelijk afstoten;
• Data-entry ontbrekende en aanpassing onjuiste gegevens;
• Herplaatsen objecten binnen en buiten;
• Opnemen collectie toegepaste kunst.

Verwacht wordt, dat er op 1 oktober 2017 120 objecten in bulk worden afgestoten. Op 1 februari 2018 wordt verwacht, dat nog eens 200 objecten in bulk worden afgestoten. Dat betekent, dat bijna de helft van het in eerste aanleg verwachte resultaat is behaald.


Financiën

Vanuit de kadernota 2017-2020 zijn middelen beschikbaar gesteld voor de aanpak/verkleining van de binnen- en buitenkunstcollectie en wel tot 1 april 2018. Voor de ontzamelingsactiviteiten is ambtelijke inzet nodig in de jaren 2017 (€43.000) en in 2018 (€11.000). De uitgaven worden gedekt vanuit de algemene reserve vrij besteedbaar.


Planning

De werkzaamheden zijn in volle gang. Verwacht wordt, dat in het najaar van 2017 120 objecten in bulk worden afgetsoten en in februari 2018 nog eens 200. Het project wordt afgerond op 1 april 2018.


Communicatie

In overleg met de Communicatieadviseur kiezen we een moment waarop een persbericht of een nieuwsflits aan de orde is.


Risicomanagement

De tegenvallers waren fors. De meevallers hebben dat niet ongedaan kunnen maken. Het college verwacht, dat de ontzamelingswerkzaamheden op 1 april 2018 niet klaar zijn. Binnen het budget Kunst en Cultuur wordt naar een oplossing gezocht om de afronding van de werkzaamheden te kunnen voltooien. Het beheer van de collectie na afronding van het project is eveneens een zorg. Te weinig inzet op beheer vanaf de fusie van Leidschendam en Voorburg heeft tot een grote verrommeling van de collectieregistratie geleid, zo is gaandeweg gebleken.

Het college rapporteert na 1 april 2018 over het resultaat en de mogelijk vervolgstappen.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Click here to see your activities