| contact  |  home

Projectenboek
   
Programma Implementatie Omgevingswet
Geactualiseerd op 13 maart 2018

De Omgevingswet wordt naar verwachting begin 2021 ingevoerd. Dit programma bereidt de gemeente en haar partners voor op de invoering ervan.



Programmastructuur
Bestuurlijk opdrachtgever Wethouder de Ridder Programma Bouwen en wonen
Ambtelijk opdrachtgever Michiel Gorsse Initiatiefnemer / opdrachtgevers Nvt
Programma-manager Jeanet Rintjema    
Programmakarakteristiek
Programmafase Start Ruimtelijke procedure Nvt
Einddatum Invoeringsdatum Omgevingswet (nu voorzien 1-1-2021) Risicoprofiel Midden
Besluitvorming
Laatste raads- / commissie-behandeling 20 juni 2017 Volgende raads- / commissie-behandeling nog niet bekend
Besluitvorming Gemeenteraad
Afwijking tov besluitvorming


Het doel van de Omgevingswet is om een einde te maken aan de huidige, ingewikkelde en omvangrijke wetten en regels voor plannen in ruimtelijke ordening, milieu en natuur. De tientallen wetten en honderden regelingen voor ruimte, wonen, infrastructuur, milieu, natuur en water met allemaal hun eigen uitgangspunten, werkwijzen en eisen worden samengevoegd in 1 Omgevingswet.

Gemeenten krijgen bovendien in de nieuwe wet meer ruimte voor particuliere ideeën. Dit komt doordat er meer algemene regels gelden, in plaats van gedetailleerde vergunningen. Het doel staat voorop en niet het middel om er te komen. De houding bij de beoordeling van nieuwe plannen wordt ‘ja, mits’ in plaats van ‘nee, tenzij’. Minder regels maken het makkelijker waardoor procedures sneller kunnen en er meer ruimte komt voor gesprek. Het efficiënter maken van procedures draagt hier verder aan bij en zorgt voor eenduidigheid en inzichtelijkheid.

De Omgevingswet verplicht Rijk, provincie en gemeente om samen 1 omgevingsvisie te maken, zodat de inwoner straks slechts één keer een vergunning hoeft aan te vragen. In plaats van meerdere door de raad vastgestelde bestemmingsplannen komt er 1 omgevingsplan.

Feiten:

  • Van 26 wetten naar 1.

  • Van 5000 wetsartikelen naar 350.

  • Van 120 ministeriële regelingen naar 10.

  • Van 120 algemene maatregelen van bestuur naar 4.

  • 1 wet voor de hele leefomgeving.

  • De wet maakt het mogelijk om lokale problemen ook lokaal op te lossen.

  • Van meerdere bestemmingsplannen naar 1 omgevingsplan.

Kerninstrumenten

De Omgevingswet biedt gemeenten vier nieuwe wettelijke kerninstrumenten: omgevingsvisie, programma, omgevingsplan en omgevingsvergunning. Deze werken we in de verschillende onderdelen van het programma verder uit.

Participatie

Participatie is een belangrijke pijler onder de Omgevingswet. Vroegtijdig samenwerken vergroot de kwaliteit van oplossingen en zorgt ervoor dat verschillende perspectieven, kennis en creativiteit direct op tafel komen. We passen participatie al in verschillende vormen toe binnen de pilots en het project Omgevingsvisie.

Rol van de raad

Met de Omgevingswet verschuift een deel van de taken die nu nog bij de gemeenteraad ligt naar college en samenleving. Het is de bedoeling van de wet dat de raad de kaders en de grote lijnen bepaalt, niet (meer) het detail. Daarbij geeft de wet gemeenten veel meer ruimte om een integrale afweging te maken bij de inrichting van de fysieke ruimte. Ze krijgen meer vrijheid om met hun inwoners, ondernemers en (regionale) partners de leefomgeving passend bij eigen ambities en opgaven in te richten en meer eigen keuzes te maken rond bijvoorbeeld energie, geluid, geur, woningbouw, bedrijvigheid of recreatie. De raad bepaalt straks hoeveel ruimte college en inwoners krijgen bij de invulling van het omgevingsplan. Men kan heel strikte kaders stellen zodat er weinig ruimte overblijft of een deel van het plan openhouden en de invulling delegeren naar college en inwoners.

De raad is nadrukkelijk welkom bij de voorbereidingen en het ophalen van ideeën en meningen van inwoners, ondernemers, belangengroepen en andere stakeholders voor de omgevingsvisie en – in een later stadium – het omgevingsplan.


Doelstelling en gewenst resultaat

De ambitie van het Programma Implementatie Omgevingswet is focus houden, sturen op samenhang tussen het programma en de organisatie en verbinding zoeken met onze omgeving, zodat we de organisatie kunnen ondersteunen bij het ontwikkelen en leren werken met de instrumenten van de Omgevingswet, met vertrouwen, draagvlak en inzicht bij raad, college en samenleving en met aandacht voor lopende politieke- en organisatieontwikkelingen.

Het programma Implementatie Omgevingswet bestaat uit vier projecten:

Project Omgevingsvisie: Als voorbereiding op de Omgevingsvisie voor college en raad stellen we eerst een uitgangspuntennotitie op, het Kompas van de Leefomgeving. In dit kompas staan de inhoudelijke pijlers van de Omgevingsvisie beschreven en de leidende principes hoe we in de geest van de Omgevingswet gaan handelen. Dit kompas komt mede tot stand met de inbreng van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Dit kompas vormt de basis voor de Omgevingsvisie. Ook het concept Omgevingsvisie leggen we voor aan de samenleving door middel van participatie. Zo ontwikkelen we een integraal en breed gedragen visie op onze fysieke leefomgeving waarbij we rekening houden met de wensen van de samenleving, trends en ontwikkelingen die op ons afkomen en beleid dat momenteel al gevoerd wordt. De Omgevingsvisie wordt vervolgens vastgesteld door de raad.

Project Digitalisering: Het formaliseren van de visie op de digitalisering Omgevingswet, de ICT-uitgangspunten en randvoorwaarden. Het ondersteunen van de bedrijfsprocessen van de Omgevingswet met ICT-systemen toegesneden op zaakgericht werken. Het verbeteren van de kwaliteit van gegevensbronnen in de Omgevingswet en daarvoor het beheer opzetten. Het beschikbaar maken van regels en beleid op een kaartviewer.

Project Integraal Ruimtelijk Proces Leefomgeving: Het project IRPL richt zich op het verbeteren en transparanter maken van de reguliere ruimtelijke processen, zodat we echt één loket zijn. Met continue aandacht voor participatie, integraliteit, de medewerker (draagvlak, behoefte, opleiding, ontwikkeling, juiste medewerker op de juiste plaats), de overige programma’s en de daarbij behorende bedrijfsprocessen en de organisatieprincipes.

Pilots: Binnen lopende opgaven willen we met vertrouwen en ruimte experimenteren met instrumenten, werkwijzen en processen van de Omgevingswet, zodat de organisatie leert, op basis van maatschappelijke vragen, integraal en opgavegericht te werken. Met aandacht voor het werken van buiten naar binnen, met (tussentijdse) evaluatiemomenten, bestaande kaders, de eigen dynamiek van projecten en het delen van leerdoelen en leerpunten.

Resultaat: Het resultaat van het programma Omgevingswet is een op elkaar ingespeelde organisatie met een nieuwe werkwijze in het fysieke en sociale domein waarbij de initiatiefnemer centraal staat. Dit wordt bereikt door:

  • Het opstellen en door de raad laten vaststellen van een Omgevingsvisie en een Omgevingsplan waarbij een maatschappelijke dialoog is gevoerd;
  • Het vaststellen van de bestuurlijke afwegingsruimte door de gemeenteraad en het college en het vaststellen van de relevante verordeningen, beleidsregels en mandaten;
  • Processen zijn ‘lean’ en vorm volgt functie. Het organisatiemodel volgt de geoptimaliseerde processen, met inachtneming van de volgende ‘functies’:
    • Het inrichten van een ‘loket’ waarbij de samenwerking met interne en externe partners (ODH, provincie, waterschappen, GGD, VRH) voor het integraal en eenduidig behandelen van vergunningaanvragen is vastgesteld in dienstverleningsovereenkomsten;
    • Alle initiatieven (groot en klein) afgehandeld binnen 1 ‘loket’ volgens het principe één plan, één procedure één besluit;
    • Het inrichten van de Vergunningen- Toezicht- en Handhaving (VTH)-procedures zodat in 2021 een aanvraag omgevingsvergunning geadministreerd en in behandeling kan worden genomen en daarop kan worden beslist;
    • Het inrichten van een organisatieonderdeel dat zorgdraagt voor het beheer van de Omgevingsvisie en van het Omgevingsplan;
  • De inhoud van Omgevingsvisie, Omgevingsplan en VTH-procedures zijn op elkaar (én op de visies, plannen en procedures van o.m. rijk, regio en provincie) afgestemd;
  • In 2020 digitaal de basis op orde (zaakgericht werken, digitale ondersteuning ‘1 loket’ en optimale ondersteuning van processen voor inwoners, aanvragers en

Stand van zaken




Project Omgevingsvisie

In de zomer van 2017 ging de gemeente in een participatietraject in gesprek met inwoners, ondernemers, organisaties en bezoekers. Op straat, tijdens evenementen en in werksessies. Doel was om met één proces bouwstenen op te halen voor twee producten. De resultaten van deze gesprekken zijn samengekomen in het ‘Toekomstbeeld LV op de kaart’ en leverde bouwstenen op voor de omgevingsvisie.

Waar het toekomstbeeld vooral op hoofdlijnen beschrijft wat de ambities zijn, wordt de omgevingsvisie hierin veel concreter. De omgevingsvisie bevat niet alleen de ruimtelijke aspecten, maar is breder. Ook ontwikkelingen op sociaal gebied die invloed hebben op de leefomgeving zoals gezondheid en voorzieningen krijgen in de omgevingsvisie een plaats.

In opmaat naar de Omgevingsvisie stellen we momenteel de uitgangspuntennotitie ‘Kompas van de Leefomgeving’ op. Het Kompas van de Leefomgeving geeft de richting aan die we op gaan in de Omgevingsvisie. We brengen de opgaven die spelen in kaart en de keuzemogelijkheden. Op grote onderwerpen leggen we keuzes voor zoals voor de invulling van de woningbouwopgave maar ook voor bereikbaarheid en de energietransitie. We werken hierbij intern intensief samen met de verschillende afdelingen en disciplines.

Ook betrekken we inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisatie bij het opstellen Kompas van de Leefomgeving. In januari/februari gebeurde dit door middel van een online participatieronde via het platform www.ingesprekmetLV.nl. Men kon reageren op stellingen over de vier pijlers: gezondheid, leefbaarheid, ruimtelijke kwaliteit en bereikbaarheid. Dit leverde veel reacties op (ca. 150!) wat input is voor de uitgangspuntennotitie.

In april/mei volgt een nieuwe participatieronde aan de hand van het concept-kompas waarbij we dieper ingaan op de inhoud. Deze participatieronde gebeurt deels online via het platform en de Upinion-app en deels persoonlijk tijdens wijkwandelingen en werksessies in de kernen voor inwoners, ondernemers, maatschappelijke partners en de jeugd. De resultaten verwerken we in het Kompas van de Leefomgeving waarna het voor de zomer van 2018 aan college en gemeenteraad wordt aangeboden.

We betrekken de gemeenteraadsleden zo nauw mogelijk bij het proces. Zij worden uitgenodigd voor alle bijeenkomsten, er komt een apart onderdeel ‘Omgevingswet’ op intranet voor raadsleden en tijdens de raadsavonden gaan we sessies op zowel inhoud als proces organiseren.

Na vaststelling van het Kompas van de Leefomgeving werken we in de zomer/najaar verder aan het voorontwerp van de Omgevingsvisie. Deze zal in 2018 nog aangeboden worden aan college en raad waarna in januari 2019 de inspraakprocedure van start kan gaan.


Project Digitalisering

Het project digitalisering verloopt conform planning. In het kader van de ICT-ondersteuning van (geLEANde) bedrijfsprocessen worden in 2018 de ICT-systemen ingericht voor het geleande proces ‘Initiatief verkennen’. Het ontwerp en de werkafspraken liggen klaar voor implementatie van de pilot.

Rondom het organiseren van gegevensbeheer van “ruimtelijke” gegevensbronnen is de inventarisatie en prioritering gereed. Van de drie belangrijkste gegevensbronnen zijn de gegevens digitaal beschikbaar. Vooruitlopend op de Omgevingswet werken we in 2018 aan het vertalen van het lokale beleid en regelgeving naar de kaart. Als LV ontwikkelen we hiervoor een eigen kaartviewer. De techniek voor twee kaartviewers hebben we nu operationeel. .We hebben nu de Basiskaart voor Grootschalige Topografie (BGT), bestemmingsplannen en delen van onze kansenkaart beschikbaar.

Lokale regelgeving staat vaak nog als pdf op de gemeentelijke website. Met duidelijk gestructureerde informatie vanuit één viewer is veel meer mogelijk. Je kunt informatielagen eenvoudig combineren en met één klik op de kaart zien of een bepaalde activiteit op een bepaalde locatie mogelijk is en welke voorwaarden er gelden. Je hebt inzicht in de totale regelgeving per gebied. Via ruimtelijkeplannen.nl en het Digitaal Stelsel Omgevingswet is informatie straks gestructureerd weer te geven. In het kader van de Omgevingswet willen we ook al onze lokale regelgeving ter beschikking stellen. We hebben daarvoor een proef met het evenementenbeleid succesvol uitgevoerd.

De VNG heeft ons project opgenomen in de Pilotstarter als voorbeeld en inspiratie voor gemeenten die pionieren op het gebied van het omzetten van ruimtelijk beleid in locatie-gebonden teksten.


Project Integraal Ruimtelijk Proces Leefomgeving

In dit project richten we ons op de vereenvoudiging en verbetering van processen (leanen) en borgen we dat we deze nieuwe processen zorgvuldig voorbereiden en testen in pilots. We gebruiken echte initiatieven/aanvragen om het geleande proces op toe te passen, te evalueren met de initiatiefnemers en verder te vervolmaken met de feedback van de initiatiefnemers. Ook werken we aan manieren om de regelgeving te verlichten (deregulering) en aan het begrijpelijker maken van teksten in vergunningsbeschikkingen.

In januari hebben we tijdens een Klantreisdag met zo goed als alle betrokkenen de klantreis geëvalueerd van vier pilots. Hiermee zijn ook de vier pilots (RKAVV/Damzwabbers, Mooi Voorburg, Feithplein en Foodstock) afgerond. De evaluatie geeft overall een positief beeld over het verloop van het proces wat ook de initiatiefnemers bevestigden. We hebben een aantal ontwikkelpunten geconstateerd waar we de komende periode mee aan de slag gaan. Dit zijn vooral punten op het gebied van communicatie, deskundigheid en verwachtingsmanagement.

Het voorstel voor de implementatie van het initiatieven-, advies- en vergunningenproces ligt klaar voor besluitvorming. Zodra dit is vastgesteld en de ICT procesproof en getest is gaan we over tot implementatie en zijn we weer een stap dichter bij de 1-Loket gedachte. Tot de start van de implementatie gaan we wel al zoveel mogelijk met de nieuwe processen werken.

Op verzoek van VNG Realisatie (KING) is het project opgenomen in de pilotstarter VNG/KING en daarmee een voorbeeld voor andere gemeenten.


Pilots

Een pilot is een proefomgeving. Het belangrijkste doel van de pilots Omgevingswet is het opdoen van concrete praktijkervaring in het werken met de vele facetten van de Omgevingswet. Er zijn zes gebieden/lopende opgaven gekozen die geschikt lijken voor het doen van pilots: Meeslouwerpolder, Klein Plaspoelpolder (KPP), CBS-locatie, Voorburg Noord/Bovenveen, Overgoo en Appelgaarde 2-4. Bij de Meeslouwerpolder, Klein Plaspoelpolder en de CBS-locatie zijn we al langere tijd in de geest van de Omgevingswet aan het werk. Het project Appelgaarde is dit kwartaal ook gestart. Voorburg Noord/Bovenveen en Overgoo bevinden zich nog in de oriëntatiefase.

Voor de gehele stand van zaken van de opgaven Meeslouwerpolder, KPP en CBS-locatie wordt verwezen naar de pagina’s van deze opgaven in dit projectenboek. Voorburg Noord / Bovenveen, Overgoo en Appelgaarde 2-4 worden op een later moment opgenomen in het projectenboek.



Financiën
Omschrijving Beschikbaar Uitgaven Verplichtingen Saldo
Programma Implementatie Omgevingswet € 1.100.000 € 105.786 € 553.035 € 441.179
Totaal€ 1.100.000€ 105.786€ 553.035€ 441.179
 

Regionale samenwerking

In de regio Haaglanden werken provincie, gemeentes, waterschappen, veiligheidsregio, omgevingsdienst Haaglanden samen aan thema's als Waterhuishouding (met Dunea), Gezondheid (met de GGD), Energietransitie en Veiligheid. Daarnaast werken we samen op het gebied van participatie, digitalisering, financiën en communicatie. Bij het leanen van het vergunningenproces werken we samen met de omgevingsdienst Haaglanden en de veiligheidsregio en geven we elkaar een 'kijkje in de keuken'. Om uiteindelijk gezamenlijk dat ene loket gestalte te kunnen geven.


Communicatie

De nieuwe Omgevingswet betekent veel meer dan het gewoon invoeren van een nieuwe wet. De Omgevingswet is een veranderopgave, zowel intern als extern.

Intern betekent het een grote verandering in cultuur, werkhouding, (samen)werken en processen. Extern zoeken we betrokkenheid en moet het bewustzijn ontstaan dat iedereen zelf verantwoordelijk is voor zijn of haar leefomgeving en de gezamenlijke inrichting ervan. Effectieve en efficiënte communicatie is van groot belang voor een succesvolle invoering van de Omgevingswet.

Op basis van de bestuurlijke keuzes, het programmaplan en de projectplannen is er een overkoepelende communicatiestrategie en mijlpalenplanning opgesteld. In eerste instantie (tot ca. medio 2019) richt de communicatie zich vooral op de interne organisatie met uitzondering van de participatietrajecten in het kader van het opstellen van de Omgevingsvisie. Zodra de daadwerkelijke invoering van de wet dichterbij komt gaan we ook extern communiceren om onze doelgroepen voor te bereiden op de nieuwe manier van werken.

Communicatie zetten we campagnematig in om onze interne en externe doelgroepen te informeren en bewust te maken van het vraagstuk dat er ligt en te enthousiasmeren om mee te doen en mee te denken. Voor dat meedoen en meedenken en het ophalen van inbreng organiseren we diverse vormen van participatie, intern en extern. Denk hierbij aan straatinterviews, online enquêtes (burgerbevragingsapp), discussieplatform, gesprekken bij verenigingen, scholen, etc. Hierbij betrekken we zoveel mogelijk eigen medewerkers en Raads- en Collegeleden om participatie te gebruiken als vehikel voor de interne bewustwording voor de komende verandering.

Intern zoeken we de verbinding tussen mensen en projecten en willen we de bewustwording op gang brengen over wat de invoering van de Omgevingswet gaat betekenen voor de manier van (samen)werken –intern en extern- en welke impact te verwachten is op het gebied van processen en producten. De Leidende Coalitie heeft hierbij een belangrijke rol door het brengen en halen van informatie en afstemmen met de achterban in het creëren van draagvlak en het signaleren van knelpunten.



Planning

Zie stand van zaken.


Risicomanagement

Hoewel er al veel over de Omgevingswet bekend is, zijn er ook nog veel onzekerheden.  Deze hebben onder andere betrekking op de inhoud, uitwerking en implementatie van de wet. Zo is bijvoorbeeld de inhoud van de Invoeringswet en hoe het digitale stelsel Omgevingswet er uit gaat zien nog niet bekend, net zoals welke regels de provincie aan de gemeente gaat opleggen. Dit laatste kan betekenen dat er uiteindelijk minder beleidsvrijheid ontstaat dan op basis van de nieuwe regelgeving maximaal mogelijk is. Al deze onzekerheden brengen risico’s met zich mee. Om deze risico’s te kunnen beheersen dient een risicoanalyse uitgevoerd te worden. Wij kijken hierbij naar risico’s, maar ook naar kansen. Voor de Omgevingswet moet een uitgebreide risicoanalyse nog plaatsvinden.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Click here to see your activities